افعال عبارتی پایه (A2): معنی‌های فیزیکی و روشن

نشستن

ناگذر. خنثی. Please sit down مؤدبانه است، ولی Sit down! به‌تنهایی دستوری و تند است. مؤدبانه‌تر و رسمی‌تر: Please take a seat / Please be seated.

• Please sit down
• sit down on the sofa
• sit down and talk

(از خواب و رختخواب) بلند شدن

ناگذر. خنثی. فرق wake up و get up: wake up یعنی بیدار شدن و چشم باز کردن، get up یعنی بیرون آمدن از رختخواب. فارسی برای هر دو گاهی «بیدار شدن» می‌گوید. معادل رسمی: rise (خیلی رسمی و کم‌کاربرد).

• get up early
• get up late
• get up at seven

بیدار شدن

هم ناگذر (I woke up at six) هم گذرا و جداشدنی: wake her up (نه wake up her). گذشته‌اش woke است. خنثی.

• wake up early
• wake up suddenly
• wake someone up

(از جا) بلند شدن، سرپا ایستادن

ناگذر. stand up یعنی از صندلی بلند شدن و ایستادن؛ get up بیشتر برای بلند شدن از رختخواب است. گذشته‌اش stood up است.

• stand up slowly
• stand up straight
• stand up and say

برگشتن (به اینجا، پیش گوینده)

ناگذر. خنثی. معادل رسمی: return. دام: return back غلط است، چون return خودش یعنی برگشتن.

• come back home
• come back later
• come back from holiday

دنبال (چیزی یا کسی) گشتن

look for یعنی «گشتن» و find یعنی «پیدا کردن»: I'm looking for my phone… I found it! جدانشدنی است: look for it (نه look it for).

• look for a job
• look for your keys
• look everywhere for

(برای تفریح) بیرون رفتن

ناگذر. محاوره‌ای. معادل رسمی: socialise / leave the house. دام: go outside یعنی فقط «به فضای باز رفتن»، نه تفریح.

• go out for dinner
• go out with friends
• go out at the weekend

(از زمین یا میز) برداشتن

گذرا و جداشدنی: pick it up (نه pick up it). معنی «با ماشین دنبال کسی رفتن» کارت جدا دارد.

• pick up a pen
• pick up the phone
• pick something up off the floor

فهمیدن، پی بردن (به یک واقعیت)

find یعنی پیدا کردن چیزی که دنبالش هستید؛ find out یعنی به دست آوردن اطلاعات و فهمیدن یک واقعیت.

• find out the truth
• find out about
• find out what happened

بزرگ شدن (دوران کودکی)

ناگذر. خنثی؛ در نوشتار هم قابل قبول است (رسمی‌تر: be raised / spend one's childhood). دام: برای «بزرگ کردن بچه» grow up به کار نمی‌رود؛ آن bring up یا raise است: My grandmother brought me up. جمله‌ی I was grown up in Shiraz غلط است.

• grow up in a village
• grow up together
• when I grow up
• grow up fast

وارد شدن، داخل آمدن

ناگذر. خنثی. Come in! یعنی «بفرمایید داخل». معادل رسمی: enter.

• Come in!
• come in and sit down
• come in through the back door

نگاه کردن به

برای مفعول بعد از look حتماً at لازم است: look at me (نه look me). see یعنی «دیدن» (بی‌اختیار) و look at یعنی «با قصد نگاه کردن».

• look at a photo
• look at the board
• look carefully at

بیرون رفتن، پیاده شدن (از ماشین)

ناگذر؛ قبل از مکان of بیاور: get out of the taxi. محاوره‌ای. Get out! به‌تنهایی تند و بی‌ادبانه است. معادل رسمی: leave / exit. برای اتوبوس و قطار get off می‌گوییم.

• get out of the car
• get out of bed
• get out of a situation

برگشتن (به آنجا، دور از گوینده)

ناگذر. خنثی. معادل رسمی: return. فرق: come back یعنی برگشتن به «اینجا»، go back یعنی برگشتن به «آنجا»؛ فارسی برای هر دو «برگشتن» می‌گوید.

• go back home
• go back to work
• go back to sleep

درآوردن (لباس، کفش)

گذرا و جداشدنی: take it off (نه take off it). متضادش put on است. معنی «بلند شدن هواپیما» کارت جدا دارد.

• take off your coat
• take off your shoes
• take it off

یادداشت کردن، روی کاغذ نوشتن

گذرا و جداشدنی: write it down (نه write down it). خنثی. معادل رسمی: note / record. down اینجا یعنی «ثبت روی کاغذ».

• write down a number
• write it down
• write down your ideas

زود باش! یالا!

ناگذر. محاوره‌ای. Come on! با لحن‌های مختلف معنی‌های مختلف دارد: تشویق («زود باش»، «یالا») یا اعتراض («بی‌خیال!»). در نوشتار رسمی به کار نمی‌رود. «روشن شدن چراغ» کارت جدا دارد.

• Come on!
• Come on, hurry up!
• Oh, come on!

بالا رفتن (قیمت، دما، عدد)

ناگذر. محاوره‌ای و خنثی. در رایتینگ آیلتس، به‌خصوص Task 1، به‌جایش increase یا rise بنویس. دام: increase up غلط است، چون increase خودش یعنی افزایش یافتن.

• prices go up
• go up by 10%
• go up sharply

پوشیدن (لباس، کفش)

گذرا و جداشدنی (put it on). دام: put on «عمل پوشیدن» است، wear «بر تن داشتن»: She's wearing a hat (نه She's putting on a hat، مگر همین الان در حال پوشیدن باشد). «اضافه کردن وزن» کارت جدا دارد.

• put on a coat
• put on your shoes
• put it on

پیاده شدن (از اتوبوس، قطار، هواپیما)

جدانشدنی؛ مفعول بعد از off می‌آید: get off the bus. خنثی. معادل خیلی رسمی (در اطلاعیه‌ها): alight. دام: برای ماشین و تاکسی get out of می‌گوییم، برای اتوبوس و قطار get off.

• get off the bus
• get off the train
• get off at the next stop

مراقبت کردن از

جدانشدنی است و مفعول بعد از after می‌آید: look after her (نه look her after).

• look after children
• look after yourself
• look after your health

تمیز و مرتب کردن

هم ناگذر هم گذرا و جداشدنی (clean it up). محاوره‌ای/خنثی. up اینجا یعنی «کامل». معادل ساده‌تر در نوشتار: clean / clear.

• clean up the kitchen
• clean up the mess
• clean up after yourself
• clean up the beach

خاموش کردن (چراغ، دستگاه، شیر آب)

گذرا و جداشدنی: turn off the TV یا turn the TV off یا turn it off (نه turn off it). خنثی. معادل: switch off. دام: turn down یعنی کم کردن صدا، ولی turn off یعنی خاموش کردن کامل.

• turn off the light
• turn off the tap
• turn off your phone
• turn it off

پس دادن (به صاحبش)

گذرا و جداشدنی: give it back (نه give back it). محاوره‌ای. معادل رسمی: return. give back to society یعنی «به جامعه خدمت کردن و جبران کردن».

• give back the money
• give it back
• give back to the community

برگشتن و رسیدن (به خانه یا جایی)

ناگذر. محاوره‌ای. معادل رسمی: return. I'll get back to you یعنی «بعداً جوابت را می‌دهم». معنی «پس گرفتن» (get it back) کارت جدا دارد.

• get back home
• get back late
• get back from work

داخل رفتن، وارد شدن

go in یعنی «به داخل رفتن» (دور از گوینده)؛ come in یعنی «به داخل آمدن» (به سمت گوینده): Come in! = بفرمایید تو.

• go in first
• go in and sit down
• go in through the back door

(جایی را) گشتن و دیدن

موضوع: سفر، خرید. ناگذر یا جدانشدنی (look around the city). خنثی. در مغازه: I'm just looking around یعنی «فقط دارم نگاه می‌کنم». بریتانیایی: look round. معادل رسمی: explore / tour.

• look around the town
• look around a museum
• I'm just looking around