حروف اضافه in، on و at: زمان، مکان و دام «در» فارسی

یک «در» فارسی، سه حرف اضافه‌ی انگلیسی

در فارسی برای زمان و مکان تقریباً همیشه «در» می‌گوییم: در ساعت پنج، در روز شنبه، در تهران، در اتوبوس. انگلیسی همین یک «در» را بین in، on و at تقسیم کرده است. برای همین فارسی‌زبان‌ها اغلب یکی را انتخاب می‌کنند (معمولاً in) و همه‌جا به کار می‌برند.

منطق کلی این است که این سه از کوچک به بزرگ می‌روند:

• at: یک نقطه (ساعت مشخص، یک نقطه از مکان).
• on: یک سطح یا یک روز (روی میز، روز شنبه).
• in: یک فضای بسته یا یک بازه‌ی بزرگ‌تر (داخل اتاق، ماه، سال).

این تصویر کمک می‌کند، ولی همه‌چیز را توضیح نمی‌دهد. بخشی از این حرف‌های اضافه را باید به‌صورت عبارت ثابت یاد بگیرید. مثال‌های این مقاله را برای همین راهنما نوشته‌ایم.

حرف اضافه‌ی زمان

at: ساعت و لحظه

• at 7 o'clock، at 6:30، at noon، at midnight
• at night (ولی in the morning، in the afternoon، in the evening)
• at the moment، at the same time، at the end of the month
• at the weekend در انگلیسی بریتانیایی؛ در انگلیسی آمریکایی on the weekend. هر دو درست‌اند، در یک متن یکدست بمانید.

on: روز و تاریخ

• on Monday، on Fridays (هر جمعه)
• on 21 March، on March 21st
• on my birthday، on New Year's Day
• on Saturday morning (وقتی روز مشخص شده، on می‌آید، حتی با morning)

in: بازه‌های بزرگ‌تر

• in May، in 2025، in the 1990s
• in summer، in the winter
• in the morning، in the evening
• in ten minutes درباره‌ی آینده یعنی «ده دقیقه دیگر»: The train leaves in ten minutes. (درباره‌ی گذشته می‌تواند «در مدت» باشد: I finished the test in ten minutes.)

بدون حرف اضافه

با this، next، last، every، today، tomorrow و yesterday هیچ حرف اضافه‌ای نمی‌آید:

• I'll see you next week. (نه in next week)
• We met last Friday. (نه on last Friday)
• She calls her mother every day.

این همان جایی است که «در» فارسی بیشترین دردسر را درست می‌کند: «در هفته‌ی آینده» ترجمه‌ی مستقیمش in next week است که غلط است.

حرف اضافه‌ی مکان

at: نقطه یا محل یک فعالیت

• at the bus stop، at the door، at the traffic lights
• at home، at work، at school، at university
• at a party، at a concert، at the airport (وقتی محل یک فعالیت مهم است، نه داخل ساختمان بودن)
• at 25 Pasteur Street (نشانی کامل با پلاک)

on: سطح و خط

• on the table، on the wall، on the floor، on the ceiling
• on the first floor، on page 12
• on the left، on the right
• on Pasteur Street در انگلیسی آمریکایی؛ در بریتانیایی in Pasteur Street هم رایج است.

in: فضای بسته یا محدوده

• in the box، in the kitchen، in my bag
• in Tehran، in Iran، in Asia
• in the photo، in the picture، in the mirror
• in the corner of the room (کنج داخلی) ولی at the corner of the street یا on the corner (نبش خیابان)

وسیله‌ی نقلیه: on یا in؟

این یکی منطق «فضای بسته» را کمی می‌شکند:

• وسیله‌ی بزرگ عمومی که در آن راه می‌روید یا می‌ایستید: on the bus، on the train، on the plane، on the metro
• وسیله‌ی کوچک شخصی: in a car، in a taxi
• دوچرخه و موتور (روی‌شان می‌نشینید): on a bike، on a motorbike
• با چه وسیله‌ای رفتید: by bus، by car، by train؛ ولی پیاده: on foot

عبارت‌های ثابت که باید جدا یاد بگیرید

• on time (سر وقت، طبق برنامه) و in time (به‌موقع، پیش از دیر شدن): The meeting started on time. We got there just in time to catch the train.
• at the end (در انتهای چیزی) و in the end (سرانجام): at the end of the film / In the end, we stayed at home.
• on TV، on the radio، on the phone، on the internet، online
• in the newspaper، in a book، in an email
• in English، in Persian
• on holiday (بریتانیایی) و on vacation (آمریکایی)
• in hospital (بریتانیایی، به معنای بستری) و in the hospital (آمریکایی)
• in the meantime، in a hurry، in love، on purpose، by mistake

اشتباه رایج فارسی‌زبان‌ها

۱. in برای روز

• غلط: I was born in 12 May. / See you in Sunday.
• درست: I was born on 12 May. / See you on Sunday.

۲. حرف اضافه پیش از next و last

• غلط: I'll start my new job in next month.
• درست: I'll start my new job next month.

۳. in برای خانه و محل کار

• غلط: I'm in home now. / She's in the work now.
• درست: I'm at home now. / She's at work now.

دقت کنید: at home درست است، ولی بعد از فعل حرکتی go home و come home هیچ حرف اضافه‌ای نمی‌گیرند (go to home غلط است).

۴. arrive to

در فارسی «رسیدم به فرودگاه» می‌گوییم و ترجمه‌ی ذهنی to می‌سازد.

• غلط: We arrived to Istanbul at night.
• درست: We arrived in Istanbul at night. (شهر و کشور) / We arrived at the hotel. (محل مشخص)

۵. in the bus

• غلط: I met him in the bus.
• درست: I met him on the bus.

۶. in the TV و in the internet

• غلط: I saw it in the TV. / I found it in the internet.
• درست: I saw it on TV. / I found it on the internet. یا online

۷. in the night برای «شب‌ها»

• غلط: I can't sleep in the night.
• بهتر: I can't sleep at night.

in the night هم وجود دارد، ولی برای یک اتفاق در طول یک شب مشخص: The baby woke up twice in the night.

چرا in پیش‌فرض ذهن ما می‌شود؟

وقتی فارسی‌زبان‌ها مطمئن نیستند، تقریباً همیشه in می‌گویند. دلیلش این است که «در» فارسی در اصل به معنای «داخل» است و in نزدیک‌ترین ترجمه‌ی آن به نظر می‌رسد. ولی در انگلیسی in فقط یکی از سه گزینه است و برای روز، ساعت، خانه، محل کار و وسیله‌ی نقلیه‌ی عمومی معمولاً غلط است.

یک راه ساده برای شکستن این عادت: هر بار که خواستید in بگویید، یک لحظه بپرسید «این یک نقطه است، یک سطح، یا یک فضای بسته؟» اگر درباره‌ی زمان است، بپرسید «ساعت است، روز است، یا بازه‌ای بزرگ‌تر؟» چند هفته که این سؤال را آگاهانه بپرسید، کم‌کم خودکار می‌شود.

مرور در یک نگاه

• ساعت و لحظه: at؛ روز و تاریخ: on؛ ماه، سال، فصل و بخش‌های روز: in (جز at night).
• نقطه و محل فعالیت: at؛ سطح و خط: on؛ فضای بسته، شهر و کشور: in.
• اتوبوس، قطار، هواپیما و مترو: on؛ ماشین و تاکسی: in.
• با this، next، last و every: هیچ حرف اضافه‌ای.

راهبرد یادگیری: تکه‌ای حفظ کنید، نه تکی

حفظ کردن قاعده به‌تنهایی کافی نیست، چون در لحظه‌ی حرف زدن وقت مرور قاعده ندارید. حرف اضافه را همیشه همراه کلمه‌ی کناری‌اش یاد بگیرید: on Monday، at night، in the photo، on the bus. وقتی این تکه‌ها را بارها بگویید و بنویسید، دیگر لازم نیست در لحظه‌ی حرف زدن قاعده را مرور کنید.

یک روش عملی:

1. هر روز پنج جمله‌ی واقعی درباره‌ی برنامه‌ی خودتان بنویسید: I wake up at 6:30. I have English class on Tuesdays. I'm on the metro in the morning.
2. جمله‌ها را بلند بخوانید.
3. هر حرف اضافه‌ای را که اشتباه کردید، با جمله‌ی کامل (نه به‌تنهایی) در دفتر خطا ثبت کنید.

تمرین سریع

با in، on، at یا هیچ (–) پر کنید:

1. My flight leaves ___ Thursday ___ 5 a.m.
2. I left my keys ___ the kitchen table.
3. We moved to Mashhad ___ 2019.
4. Let's meet ___ next Saturday.
5. Is there a pharmacy ___ this street?
6. She was reading a book ___ the train.

جواب‌ها:

1. on و at: روز با on، ساعت با at.
2. on: روی سطح.
3. in: سال.
4. –: با next حرف اضافه نمی‌آید.
5. on (یا in در انگلیسی بریتانیایی): خیابان.
6. on: وسیله‌ی بزرگ عمومی.

ادامه در همین سایت

• درس‌های ساختار: درس‌های حرف اضافه با جمله‌های تازه، جای خالی و پیدا کردن خطا.
• دفتر اشتباه‌ها: هر حرف اضافه‌ای که اشتباه کردید با جمله‌اش ذخیره و مرور می‌شود.
• اسپیکینگ: توصیف برنامه‌ی روزانه بهترین تمرین زمان و مکان است.