اشتباه‌های املایی و جمع‌بستن در لیسنینگ آیلتس: چرا نمره می‌سوزد؟

چرا جواب درست‌شنیده‌شده هم نمره نمی‌آورد؟

در لیسنینگ آیلتس آنچه نمره می‌گیرد جواب نوشته‌شده است، نه چیزی که فهمیده‌اید. اگر کلمه‌ی درست را شنیده باشید ولی املایش غلط باشد، مفرد و جمعش اشتباه باشد، یک کلمه بیشتر از سقف بنویسید یا عدد را ناخوانا بنویسید، همان سؤال نمره‌ای ندارد. هر سؤال یک نمره است و نمره‌ی منفی وجود ندارد، پس این خطاها از نظر عددی هم‌وزن شنیدن غلط‌اند.

خبر خوب این است که این خطاها قابل پیش‌بینی هستند. مقاله‌ی انواع سؤال لیسنینگ آیلتس راهبرد هر نوع سؤال را داده است. این مقاله فقط روی لحظه‌ی نوشتن تمرکز دارد: ریزه‌کاری‌هایی که نمره را می‌سوزانند و روش تمرینی برای رفع هرکدام. مثال‌ها برای همین مقاله نوشته شده‌اند و آیلتس نیستند.

در این مقاله «طبق راهنماهای عمومی» یعنی اطلاعاتی که تا اکتبر ۲۰۲۶ در منابع شناخته‌شده بوده است. قاعده‌های دقیق را از سایت رسمی آیلتس هم بررسی کنید.

۱. املای کلمه‌ها

پرتکرارترین دسته، املای ساده‌ترین کلمه‌هاست. فرم‌ها و یادداشت‌های لیسنینگ پر از کلمه‌هایی مثل این‌هاست:

• روز و ماه: Wednesday، Thursday، Saturday، February
• مکان: library، restaurant، museum، accommodation
• فرم و خدمات: address، receipt، equipment، guarantee، available، schedule، queue

دو عامل آشنا:

• حروف صدادار: خط فارسی معمولاً مصوت‌های کوتاه را نمی‌نویسد، پس ممکن است عادت کرده باشیم در انگلیسی هم فقط «اسکلت» صامت کلمه را ببینیم و مصوت‌ها را جا بیندازیم. restaurant و interesting مثال‌اند.
• حرف‌های بی‌صدا و دوتایی: Wednesday (حرف d)، February (حرف r اول)، receipt (حرف p)، accommodation (دو c و دو m). این‌ها را باید یاد گرفت، چون از روی تلفظ پیدا نمی‌شوند.

راه‌حل: کلمه‌هایی را که در تست‌ها غلط می‌نویسید در فهرست شخصی جمع کنید و با مرور فاصله‌دار بخوانید (بخش «روش تمرین»).

۲. مفرد و جمع: s که شنیده نمی‌شود

s آخر کلمه در گفتار ضعیف است و گاهی، به‌خصوص پیش از صامت، به‌سختی شنیده می‌شود. نتیجه این است که شنیدن two bikes ممکن است شبیه two bike باشد. دو راه کنترل:

1. دستور جای خالی را بخوانید. کلمه‌ی پیش از جای خالی تعیین می‌کند: two ___، several ___، many ___، the number of ___ یعنی جمع؛ a ___، each ___، every ___ یعنی مفرد.
2. جواب را با کلمه‌های اطراف جور کنید. اگر جمله می‌گوید Free ___ for all students، جواب جمع یا غیرقابل‌شمارش است.

قاعده‌های ساخت جمع که باید خودکار شوند:

• بیشتر کلمه‌ها: s (books). بعد از s، sh، ch، x: es (boxes).
• حرف بی‌صدا + y: ies (city → cities)؛ حرف صدادار + y: فقط s (day → days).
• نامنظم: child → children، woman → women، person → people، foot → feet.
• بعضی کلمه‌ها جمع ندارند و s نمی‌گیرند (غیرقابل‌شمارش): information، advice، equipment، furniture، luggage، homework، news.

اشتباه شناخته‌شده‌ی ما: «اطلاعات» در فارسی جمع به نظر می‌رسد، پس informations می‌نویسیم. در انگلیسی غلط است و جوابتان را می‌سوزاند. همین برای advices، equipments و furnitures صدق می‌کند.

۳. عدد و تاریخ

• عدد را معمولاً رقم بنویسید (15) مگر اینکه فرم یا دستور کلمه بخواهد. اگر کلمه می‌نویسید، املایش هم باید درست باشد: fifteen، نه fiveteen.
• فرق -teen و -ty: 13 با 30 و 15 با 50 در لیسنینگ قاطی می‌شوند. تکیه‌ی thir-TEEN در برابر THIR-ty کمک می‌کند. بعد از نوشتن بپرسید آیا عدد با موضوع جور است (یک کلاس ۱۳ نفره یا ۳۰ نفره؟).
• ارقام را خوانا بنویسید. در برگه‌ی کاغذی 1 و 7، یا 0 و 6 شبیه هم نوشته می‌شوند. اگر مصحح نتواند بخواند، غلط است.
• تاریخ: 3 May و May 3 هر دو قابل‌فهم‌اند؛ اگر فرم قالب مشخصی دارد، همان را دنبال کنید. حروف ماه را درست بنویسید.
• شماره تلفن و کد: double five یعنی 55. گروه‌های رقمی را جدا و واضح بنویسید.
• واحد: اگر روی برگه چاپ شده (مثلاً £ پیش از جای خالی)، لازم نیست دوباره بنویسید.

۴. حرف‌های اسم و کد

بخش ۱ معمولاً اسم، آدرس یا کد را حرف‌به‌حرف می‌گوید. چند گروه حرف شبیه هم شنیده می‌شوند:

• گروه «ای»: B، C، D، E، G، P، T، V همه با صدای «ای» تمام می‌شوند و فقط صامت اولشان فرق دارد. تمرین شنیدن این‌ها لازم است.
• A، E، I: سه مصوت که زیر فشار زمان قاطی می‌شوند.
• G و J، M و N، S و F: جفت‌هایی که تمرین گوش می‌خواهند.
• Z: در انگلیسی بریتانیایی zed و در آمریکایی zee خوانده می‌شود.
• حرف دوتایی: double M یعنی MM. Hammett را اگر بگویند H-A-double M-E-double T، باید Hammett بنویسید.

نوشتن حرف‌ها را همان لحظه انجام دهید و منتظر نمانید تا گوینده تمام کند. اگر گوینده خودش را تصحیح کند (No, that's an N, not an M)، فقط نسخه‌ی تصحیح‌شده را بنویسید.

۵. سقف کلمه، خط‌تیره، حروف بزرگ و املای دو لهجه

• سقف کلمه: اگر دستور NO MORE THAN TWO WORDS است، the هم یک کلمه حساب می‌شود. the swimming pool سه کلمه است و غلط؛ swimming pool درست است (اگر the جلوی جای خالی چاپ نشده باشد).
• کلمه‌ی خط‌تیره‌دار: طبق راهنماهای عمومی، کلمه‌ی خط‌تیره‌دار مثل check-in و part-time معمولاً یک کلمه حساب می‌شود. شکلی را بنویسید که در متن چاپ‌شده یا فرهنگ لغت آمده است و قاعده را از سایت رسمی هم چک کنید.
• کلمه‌ی مرکب: شکل فرهنگ لغت را بنویسید (website، timetable). اگر کلمه‌ای دو شکل رایج دارد، پذیرفته شدن هر دو تضمین‌شده نیست.
• حروف بزرگ و کوچک: طبق راهنماهای عمومی معمولاً فرقی در نمره ایجاد نمی‌کنند. با این حال اسم‌ها و مکان‌ها را با حرف بزرگ بنویسید تا خوانا و درست باشند. در نسخه‌ی کاغذی خط خوانا از همه‌چیز مهم‌تر است.
• املای بریتانیایی و آمریکایی: هر دو معمولاً پذیرفته می‌شوند، ولی یک‌دست بنویسید (یا همه colour و centre، یا همه color و center). جفت‌های پرتکرار: colour / color، centre / center، organise / organize، travelling / traveling، licence / license، programme / program، cheque / check.

۶. تایپ و بازبینی در نسخه‌ی کامپیوتری

در نسخه‌ی کامپیوتری باید جواب را تایپ کنید و طبق راهنماهای عمومی در پایان حدود دو دقیقه برای بازبینی دارید (در نسخه‌ی کاغذی حدود ۱۰ دقیقه برای انتقال جواب‌ها به برگه‌ی پاسخ است). غلط تایپی، مثل recieve به‌جای receive یا یک حرف جاافتاده، همان‌قدر غلط است که غلط املایی. در دو دقیقه‌ی آخر به‌ترتیب این‌ها را چک کنید:

1. املا.
2. مفرد و جمع.
3. سقف کلمه.
4. جای خالی؛ حدس منطقی بهتر از خالی گذاشتن است.

روش تمرین: چهار عادت کوچک

1. دیکته‌ی روزانه (۵ تا ۱۰ دقیقه): یک جمله‌ی کوتاه را بشنوید، بنویسید و با متن مقایسه کنید. هر خطا را علامت بزنید. دیکته‌ی هوشمند اختلاف را کلمه‌به‌کلمه نشان می‌دهد.
2. دفتر خطا با چهار ستون: املا، مفرد و جمع، عدد و تاریخ، سقف و قالب. بعد از هر تست هر پاسخ غلط را در یک ستون بگذارید. بعد از چند تست می‌بینید کدام ستون بیشتر پر می‌شود و همان را اول رفع کنید.
3. فهرست ۳۰ کلمه‌ی شخصی: فقط کلمه‌هایی که خودتان غلط نوشته‌اید. هر روز مرور کنید. فهرست خودتان معمولاً مفیدتر از فهرست‌های عمومی طولانی است.
4. هجی کردن اسم: از یک دوست بخواهید اسم‌های انگلیسی را برایتان حرف‌به‌حرف بگوید و بنویسید؛ روزی چند دقیقه کافی است.

تمرین کوتاه

1. کدام درست است؟ informations / information
2. املای درست چیست؟ Wensday / Wednesday
3. جای خالی را پر کنید: All visitors must wear ___. (helmet / helmets)
4. سقف جواب NO MORE THAN TWO WORDS است و پیش از جای خالی the چاپ نشده. کدام جواب سقف کلمه را رعایت نمی‌کند؟ (a) swimming pool (b) the swimming pool (c) pool
5. تصحیح کنید: accomodation
6. گوینده می‌گوید H-A-double M-E-double T. اسم چیست؟

جواب‌ها:

1. information: غیرقابل‌شمارش است.
2. Wednesday: d بی‌صدا ولی لازم است.
3. helmets: بعد از all visitors و بدون حرف تعریف، جمع لازم است.
4. (b): سه کلمه است، چون the هم شمرده می‌شود.
5. accommodation: دو c و دو m.
6. Hammett.

ادامه در همین سایت

• تست‌های لیسنینگ: بعد از هر تست خطاهای املا و جمع را جدا کنید. نمره‌ی تست‌ها تخمین تمرینی است، نه نمره‌ی رسمی آیلتس.
• دیکته‌ی هوشمند: املا و شنیدن را با هم تمرین کنید.
• دفتر اشتباه‌ها: کلمه‌های غلط ثبت و در مرورهای فاصله‌دار برمی‌گردند.
• جمله‌چینی: جمله‌ای را که کلمه‌ی مشکل‌دارتان در آن است ذخیره کنید و همان کلمه را پنهان کنید تا بعداً از حافظه بنویسید.