آزمایشگاه تلفظ
صامت آخر کلمه: bus یا buzz؟ bet یا bed؟
Final consonants: voiced or voiceless?
گاهی تنها فرق دو کلمه واک صامت آخرشان است: rice و rise، bet و bed، leaf و leave. شنونده معمولاً از طول مصوت قبلی می‌فهمد کدام را گفته‌ای. یاد می‌گیری مصوت را قبل از صامت واک‌دار کمی بکشی، صامت آخر را بی‌واک نکنی و مصوت اضافه نگذاری.
گام ۱ از ۴
جفت‌هایی که فقط در واک صامت آخر فرق دارند
| Voiceless (بی‌واک) | Voiced (واک‌دار) | Final sounds |
|---|---|---|
| bus /bʌs/ | buzz /bʌz/ | /s/ و /z/ |
| rice /raɪs/ | rise /raɪz/ | /s/ و /z/ |
| bet /bet/ | bed /bed/ | /t/ و /d/ |
| leaf /liːf/ | leave /liːv/ | /f/ و /v/ |
| pick /pɪk/ | pig /pɪg/ | /k/ و /g/ |
| cap /kæp/ | cab /kæb/ | /p/ و /b/ |
| rich /rɪtʃ/ | ridge /rɪdʒ/ | /tʃ/ و /dʒ/ |
گام ۲ از ۴
سرنخ اصلی شنونده: طول مصوت قبلی
مصوت قبل از صامت واک‌دار کشیده‌تر است و قبل از صامت بی‌واک کوتاه‌تر و بریده‌تر: bed بلندتر از bet و rise بلندتر از rice شنیده می‌شود. در گفتار واقعی لرزش صامت آخر کلمه گاهی ضعیف می‌شود و این طول مصوت است که به شنونده می‌گوید کدام کلمه را گفته‌ای. پس لازم نیست صامت آخر را با زور و لرزش شدید بگویی؛ مصوت را کمی بکش و صامت را سبک و کوتاه ببند. برای حس کردن واک، انگشتت را روی گلو بگذار: برای /z/ و /d/ لرزش حس می‌کنی و برای /s/ و /t/ نه.
- bet /bet/ (short vowel) vs bed /bed/ (longer vowel)مصوت bed کشیده‌تر است.
- rice /raɪs/ vs rise /raɪz/در rise مصوت /aɪ/ بلندتر و آخرش /z/ است.
- belief /bɪˈliːf/ vs believe /bɪˈliːv/اسم با /f/ و فعل با /v/ تمام می‌شود.
گام ۳ از ۴
دو کار نکن: بی‌واک نکن، مصوت اضافه نکن
۱. صامت واک‌دار آخر را بی‌واک نکن: bed را bet، rise را rice و bag را back نگو. ۲. بعد از صامت آخر مصوت اضافه نکن: buzz یک هجاست و با /z/ بسته می‌شود، نه دو هجایی مثل buzz-uh. -s و -ed هم از همین منطق پیروی می‌کنند: بعد از صامت واک‌دار /z/ و /d/ می‌آید (dogs /dɒgz/، played /pleɪd/)؛ جزئیاتش در درس «تلفظ -ed و -s» آمده. این تمایز در لهجه‌ی بریتانیایی و آمریکایی هر دو وجود دارد.
- I have to save these files.save با مصوت کشیده و /v/ سبک، بدون مصوت اضافه.
- The boys played in the road.played با /d/ و road با /d/ تمام می‌شود، نه /t/.
گام ۴ از ۴
دام فارسی‌زبان‌ها و تمرین بیشتر
فارسی هم s و z و t و d دارد، پس برای بیشتر فارسی‌زبان‌ها مشکل معمولاً عادت و املاست تا صدای تازه. ۱. املای s گمراه می‌کند: is، his، has، as و فعل use با /z/ خوانده می‌شوند، ولی bus، yes و us با /s/. ۲. برای بعضی از فارسی‌زبان‌ها کشیدن مصوت قبل از صامت واک‌دار دشوار است؛ آن‌وقت bed شبیه bet و rise شبیه rice شنیده می‌شود. ۳. گاهی بعد از صامت آخر یک مصوت کوچک می‌گذاریم. به‌جای آن صامت را ببند و در جمله آن را به کلمه‌ی بعدی بچسبان (bag‿of). ۴. جفت‌های اسم و فعل مثل advice و advise یا proof و prove را با املا و صدا با هم یاد بگیر. برای تمرین بیشتر، در بخش جفت‌واژه‌ها (Minimal pairs) مجموعه‌های «rice یا rise؟» (s-vs-z-final) و «seat یا seed؟» (t-vs-d-final) را بخوان.