تفاوت used to و be used to و get used to: عادت داشتم، عادت دارم، عادت کردم

جواب کوتاه

• used to + فعل ساده: کاری یا وضعیتی در گذشته که دیگر برقرار نیست. I used to play the piano. («عادت داشتم / قبلاً می‌زدم»)
• be used to + اسم یا فعل‌ing: با چیزی آشنا و مأنوس بودن. I'm used to the noise. («عادت دارم / برایم عادی است»)
• get used to + اسم یا فعل‌ing: فرایند مأنوس شدن. I'm getting used to the noise. («دارم عادت می‌کنم»)

سه ساختار شبیه هم نوشته می‌شوند ولی سه چیز متفاوت می‌گویند. بریتیش کانسل هم تأکید می‌کند که شکل ظاهری‌شان نزدیک است و کاربردشان خیلی فرق دارد. ساده‌ترین آزمون: بعد از used to (اولی) فعل ساده می‌آید، بعد از be/get used to اسم یا ing. مثال‌ها برای همین مقاله نوشته شده‌اند.

used to + فعل ساده: گذشته‌ای که تمام شده

used to دو چیز را می‌گوید: عادت گذشته و وضعیت گذشته، هر دو چیزهایی که دیگر درست نیستند.

• عادت: I used to walk to school. (قبلاً پیاده می‌رفتم، حالا نه)
• وضعیت: This building used to be a cinema. / She used to live in Shiraz.

نیازی نیست بگویید «ولی حالا نه»؛ خود used to همین را می‌رساند.

منفی و سؤال: didn't use to

بعد از did و didn't حرف d از used می‌افتد و فعل به شکل ساده برمی‌گردد:

• I didn't use to like coffee.
• Did you use to walk to school?

یعنی didn't used to و did you used to در نوشتار استاندارد نادرست شمرده می‌شوند، هرچند در نوشته‌ی خود انگلیسی‌زبان‌ها هم دیده می‌شوند. (در لانگمن شکل‌های used not to برای انگلیسی بریتانیایی و never used to برای گفتار هم ثبت شده، ولی لازم نیست از آن‌ها استفاده کنید.)

نه برای حال، نه برای رویداد یک‌باره

• used to زمان حال ندارد. برای عادت فعلی از حال ساده و قیدهای تکرار استفاده کنید: I usually walk to work. نه I use to walk.
• برای رویداد یک‌باره هم نمی‌آید: I broke my arm when I was ten. (نه I used to break my arm). گذشته‌ی ساده برای رویدادهای مشخص همیشه بی‌خطر است.

تلفظ

در used to، حرف آخر used صدای /t/ می‌دهد و used و to به هم می‌چسبند: چیزی نزدیک «یوس‌تَ». فرهنگ لغت‌ها برای used در این معنا /juːst/ را نشان می‌دهند و to در گفتار معمولاً ضعیف می‌شود (شوا، /tə/). پس گفتار عادی چیزی شبیه /ˈjuːst tə/ است. این با فعل use در گذشته، یعنی /juːzd/ (I used my phone)، فرق دارد.

در didn't use to هم تقریباً همان صدا شنیده می‌شود، و به همین دلیل بومی‌زبان‌ها هم گاهی didn't used to می‌نویسند. شما در نوشتن، بعد از did و didn't همان use to را بنویسید. تلفظ «to» ضعیف را می‌توانید در درس شوا و صورت ضعیف تمرین کنید.

would: فقط برای کار تکراری، نه وضعیت

برای کارهای تکراری گذشته می‌توان به‌جای used to از would هم استفاده کرد:

• When I was a child, we would spend every summer at my grandparents' house.

ولی would برای وضعیت‌ها نمی‌آید:

• غلط: I would believe in ghosts when I was little.
• درست: I used to believe in ghosts when I was little.

دو نکته‌ی دیگر. would معمولاً زمینه‌ی زمانی لازم دارد (when I was a child، every summer) و کمی رسمی‌تر و داستان‌گوتر از used to است. و در منفی و سؤال، would معنای دیگری هم پیدا می‌کند (مثلاً He wouldn't eat vegetables معمولاً یعنی «حاضر نبود سبزی بخورد»)؛ پس برای عادت منفی و سؤال، didn't use to و did … use to امن‌تر است. در روایت، معمولاً اول با used to صحنه را باز می‌کنند و بعد با would جزئیات می‌دهند: We used to spend summers at the lake. We would swim every morning and fish after lunch.

be used to: «عادت دارم / برایم عادی است»

be used to یعنی با چیزی آشنایی و برایتان غریب نیست. بعدش اسم یا فعل‌ing می‌آید و می‌تواند در گذشته، حال یا آینده باشد:

• I'm used to the noise.
• She isn't used to driving on the left.
• When I moved to London, I wasn't used to the rain.
• Are you used to getting up early?
• Give it a month and you'll be used to it.

چرا ing؟ چون این to حرف اضافه است، نه نشانه‌ی مصدر. آزمون ساده: بعدش می‌توانید it یا this بگذارید؟ I'm used to it. پس بعدش یا اسم است یا فعلی که مثل اسم شده است (driving، waking up). با فعل ساده نمی‌شود. تفاوت ing و to بعد از فعل‌ها در مقاله‌ی gerund و infinitive آمده است.

get used to: «دارم عادت می‌کنم / عادت کردم»

get used to فرایند تغییر است: از «غریب» به «عادی». ساختارش مثل be used to است (اسم یا ing):

• I'm getting used to the cold. (دارم عادت می‌کنم)
• It took me a month to get used to working nights. (یک ماه طول کشید تا عادت کنم)
• I got used to the food quickly. (زود عادت کردم)
• You'll get used to it. (عادت می‌کنی)

رابطه‌ی این دو ساده است: get used to راه رسیدن به حالت be used to است.

فارسی کجا گیج می‌کند؟

«عادت داشتم / عادت دارم / عادت کردم» هر کدام معادل انگلیسی جدا دارد:

• «قبلاً عادت داشتم زود بخوابم»: I used to go to bed early.
• «من عادت دارم صبح‌ها قهوه بخورم» (عادت فعلی): I usually have coffee in the morning. (یا I'm in the habit of…)
• «به سرما عادت دارم» (مأنوسم): I'm used to the cold.
• «دارم به سرما عادت می‌کنم»: I'm getting used to the cold.
• «به سرما عادت کردم»: I got used to the cold.
• «عادت کن!»: Get used to it!

دام اصلی این است که فارسی «عادت دارم» را هم برای عادت فعلی و هم برای مأنوس‌بودن می‌گوید. انگلیسی اولی را با usually می‌گوید و دومی را با be used to. برای «عادت دارم صبح‌ها قهوه بخورم» نه I use to drink درست است و نه I'm used to drink. I'm used to drinking coffee in the morning جمله‌ی درستی است، ولی می‌گوید این کار برایتان عادی و آشناست.

اشتباه‌های رایج فارسی‌زبان‌ها

۱. فعل ساده بعد از be used to

• غلط: I'm used to wake up early.
• درست: I'm used to waking up early.

۲. ing بعد از used to (گذشته)

• غلط: I used to going to the gym.
• درست: I used to go to the gym.

۳. didn't used to

• نادرست در نوشتار استاندارد: I didn't used to like tea. / Did you used to live here?
• درست: I didn't use to like tea. / Did you use to live here?

۴. use to برای حال

• غلط: I use to drink tea every day.
• درست: I usually drink tea every day. (یا گذشته: I used to drink tea every day.)

۵. used to برای رویداد یک‌باره

• غلط: Last year I used to visit Tehran once.
• درست: Last year I visited Tehran once.

۶. would برای وضعیت

• غلط: I would have a bike when I was young. (به معنی «داشتم»)
• درست: I used to have a bike when I was young.

۷. فعل ساده بعد از get used to

• غلط: I'm getting used to wake up early.
• درست: I'm getting used to waking up early.

تمرین

شکل درست را بنویسید:

1. When I was a child, I ___ (play) in the street every afternoon.
2. After a year in Canada, she is finally used to ___ (live) in the cold.
3. Where ___ you ___ (use to / work) before this job?
4. Correct it: I'm not used to sleep in a noisy room.
5. Choose: We (would / used to) have a big garden.
6. Correct it: Did you used to smoke?
7. Translate with get used to: «زود عادت می‌کنی.»
8. Translate with used to: «ما قبلاً در شیراز زندگی می‌کردیم.»

جواب‌ها:

1. used to play (یا would play): عادت تکراری گذشته.
2. living: بعد از be used to (به معنی «مأنوس») فعل‌ing می‌آید.
3. did you use to work: بعد از did فعل use to می‌آید.
4. I'm not used to sleeping in a noisy room.
5. used to: have در اینجا داشتن (وضعیت) است و would نمی‌گیرد.
6. Did you use to smoke?
7. You'll get used to it quickly.
8. We used to live in Shiraz.

ادامه در همین سایت

• درس used to و would: عادت‌های گذشته: تمرین انتخاب بین used to، would و گذشته‌ی ساده با توضیح فارسی.
• درس شوا و صورت ضعیف: چرا to در used to ضعیف می‌شود.
• مقاله‌ی gerund و infinitive: چرا بعد از حرف اضافه ing می‌آید.
• دفتر اشتباه‌ها: خطاهایی مثل I'm used to wake up ثبت می‌شوند و در مرورهای فاصله‌دار برمی‌گردند.