تفاوت some و any در انگلیسی: کاربرد، استثناها و اشتباه‌های رایج

جواب کوتاه: some کجا، any کجا؟

• some در جمله‌ی مثبت و در پیشنهاد و درخواست می‌آید: I have some questions. Would you like some tea?
• any در جمله‌ی منفی و سؤال معمولی می‌آید: I don't have any questions. Do you have any questions?
• any در جمله‌ی مثبت معنی دیگری دارد، «هر ... که باشد»: Any student can join.

هر دو برای مقدار یا تعداد نامشخص‌اند و هم با اسم جمع (some books) می‌آیند و هم با اسم نشمردنی (some water). در فارسی چنین فرقی نداریم: «کتاب دارم» و «کتاب ندارم» هیچ کلمه‌ی اضافه‌ای لازم ندارند، و انگلیسی‌زبان‌ها در هر دو جمله باید بین some و any انتخاب کنند. مثال‌ها برای همین مقاله نوشته شده‌اند.

some در جمله‌ی مثبت

• There are some apples in the bag. (چند تا سیب)
• I need some water. (یک کم آب)
• We bought some bread yesterday. (مقداری نان)

some را فقط با اسم جمع و نشمردنی می‌گذاریم. برای یک چیز شمردنی مفرد، a یا an می‌گذاریم: I have a brother، She bought an apple. اگر درباره‌ی a و an تردید دارید، درس جمع، a و an، some همین سه را کنار هم می‌گذارد.

any در جمله‌ی منفی و سؤال

• منفی: We don't have any milk. / There aren't any seats. / She didn't make any mistakes.
• سؤال: Do you have any brothers or sisters? / Is there any sugar?
• جمله‌ی شرطی: If you have any questions, ask Tom.

any در منفی تقریباً همان «هیچ» فارسی است: I don't have any money یعنی «هیچ پولی ندارم». ولی در سؤال، فارسی معمولاً کلمه‌ای نمی‌گذارد («پول داری؟») و انگلیسی any می‌خواهد.

some در پیشنهاد و درخواست

قاعده‌ی «some در مثبت، any در سؤال» یک استثنای مهم دارد. وقتی چیزی پیشنهاد می‌دهیم یا می‌خواهیم، یا وقتی انتظار داریم جواب «بله» باشد، حتی در سؤال هم some می‌گذاریم:

• Would you like some tea?
• Could I have some water, please?
• Can we have some more chairs, please?
• Have you got some new glasses? (عینک تازه‌ای به چشمش می‌بینید و تقریباً مطمئن هستید)

مقایسه‌ی این دو جمله فرق را نشان می‌دهد: Is there any coffee? یعنی نمی‌دانم قهوه هست یا نه. Would you like some coffee? یعنی قهوه هست و دارم تعارف می‌کنم. برای تمرین بیشتر تعارف و درخواست، درس درخواست و تعارف را ببینید.

any در جمله‌ی مثبت: «هر ... که باشد»

any در جمله‌ی مثبت یعنی «هر کدام، فرقی نمی‌کند»:

• Any student can join the club. (هر دانش‌آموزی)
• You can call me any time. (هر وقت)
• Choose any colour you like. (هر رنگی که دوست داری)

مقایسه کنید: Some students can join یعنی «بعضی از دانش‌آموزها». Any student can join یعنی «هر دانش‌آموزی».

any بعد از کلمه‌هایی که خودشان معنی منفی دارند هم در جمله‌ی مثبت می‌آید: We have hardly any time. (تقریباً هیچ وقتی نداریم) / She left without any money. / He never gives me any advice. در این جمله‌ها فعل مثبت است، ولی hardly، without و never منفی‌اند.

not any و no: یک نفی کافی است

not any و no هم‌معنی‌اند، ولی no قوی‌تر است:

• I don't have any time. = I have no time.
• There aren't any tickets left. = There are no tickets left.

فارسی‌زبان‌ها اینجا دام دارند، چون در فارسی «هیچ» با فعل منفی کاملاً طبیعی است («هیچ‌کس نیامد»، «هیچ پولی ندارم»). در انگلیسی استاندارد فقط یک نفی در جمله می‌آید:

• غلط: I don't have no time. درست: I don't have any time. یا I have no time.
• غلط: Nobody didn't come. درست: Nobody came.
• غلط: Anyone didn't come. درست: Nobody came. (any نمی‌تواند فاعلِ جمله‌ی منفی باشد)

دوتا نفی پشت سر هم در بعضی گویش‌ها و در آهنگ‌ها شنیده می‌شود، ولی در انگلیسی استاندارد و در آزمون‌ها غلط حساب می‌شود.

ترکیب‌ها: someone، anyone، something، anything، somewhere، anywhere

ترکیب‌ها همان قاعده را دنبال می‌کنند:

• someone، something، somewhere: مثبت و پیشنهاد. Someone is waiting outside. / Would you like something to drink? / Let's go somewhere quiet.
• anyone، anything، anywhere: منفی و سؤال. I didn't see anyone. / Is there anything to eat? / I can't find my keys anywhere.
• در جمله‌ی مثبت همین سه یعنی «هر کس، هر چیز، هر جا»: Anyone can learn English. / You can sit anywhere. / I'd do anything for her.

somebody و anybody هم‌معنی someone و anyone هستند. دو نکته‌ی دیگر: فعل بعد از آن‌ها مفرد است (Someone is here)، و صفت بعد از ترکیب می‌آید، نه قبل از آن: something interesting، anything new.

some + اسم مفرد: «یک ... نامعلوم»

some با اسم شمردنی مفرد معنی «یک ... نامعلوم یا بی‌اهمیت» می‌دهد:

• Some guy called while you were out. (یک نفر، نمی‌دانم کی)
• I read it in some magazine. (یک مجله‌ای، یادم نیست کدام)

این الگو در گفتار رایج است. some guy گاهی کمی بی‌اعتنایی هم دارد، در حالی که a guy called خنثی است.

بدون اسم: some و any تنها

وقتی اسم قبلاً گفته شده، some و any می‌توانند تنها بیایند، همان کاری که فارسی با حذف اسم می‌کند:

• Do you want some cake? — Yes, I'd love some. (بله، یک کم می‌خواهم)
• Is there any bread? — No, there isn't any. (نه، نیست)

قاعده‌ی مثبت و منفی همان است: some در پاسخ مثبت، any در پاسخ منفی. جواب کوتاه‌تر هم درست است (No, there isn't.)، ولی اگر مقدار را می‌خواهید بگویید، any لازم است: No, there isn't any left.

معادل‌های فارسی

• «یک کم، مقداری» ← some + نشمردنی: some water، some rice
• «چند تا، چندتا» ← some + جمع: some friends
• «بعضی‌ها» ← some: Some people love winter, but others hate it.
• «هیچ» ← not any یا no: I don't have any friends here. = I have no friends here.
• «هر» ← any در مثبت: any day، any book

اشتباه‌های رایج فارسی‌زبان‌ها

• غلط: I don't have some money. درست: I don't have any money. (برای نفی ساده)
• غلط: There isn't some milk in the fridge. درست: There isn't any milk in the fridge.
• غلط: I have any friends in London. درست: I have some friends in London. (any در مثبت «هر دوستی» معنی می‌دهد)
• غلط: I met interesting someone. درست: I met someone interesting.
• غلط: I don't have no brothers. درست: I don't have any brothers.

تمرین

جای خالی را با some، any یا ترکیب‌هایشان پر کنید:

1. Would you like ___ coffee?
2. I can't see ___ cars on the street.
3. There are ___ eggs in the fridge.
4. ___ student with a library card can borrow books.
5. Is there ___ in the box?
6. I met ___ interesting at the party.

غلط‌ها را درست کنید:

1. I don't have no brothers.
2. Nobody didn't call me.

جواب‌ها:

1. some: پیشنهاد.
2. any: جمله‌ی منفی.
3. some: مثبت با اسم جمع.
4. Any: «هر دانش‌آموزی»، یعنی مثبت با معنی «هر».
5. anything: سؤال معمولی.
6. someone: مثبت، و صفت بعد از آن می‌آید.
7. I don't have any brothers. (یا I have no brothers.)
8. Nobody called me.

ادامه در همین سایت

• اسم شمردنی و نشمردنی: some و any با much، many و a lot of در یک درس.
• تفاوت much و many: قدم بعدی بعد از some و any، یعنی پرسیدن و گفتن مقدار.
• حروف تعریف a، an و the: وقتی اسم مفرد است، a و an جای some را می‌گیرند.
• اشتباه‌های گرامری رایج فارسی‌زبان‌ها: منفی دوتایی و دام‌های هم‌خانواده.
• دفتر اشتباه‌ها: خطاهایی مثل I don't have no را ثبت کنید تا در مرورهای فاصله‌دار برگردند.