جمله‌واره‌ی موصولی در انگلیسی (relative clauses): who، which، that، whose و اشتباه‌های «که»

جواب کوتاه

جمله‌واره‌ی موصولی (relative clause) اطلاعاتی درباره‌ی یک اسم می‌دهد و با کلمه‌ای مثل who، which، that، whose، where شروع می‌شود. در فارسی همه‌ی این‌ها را یک کلمه‌ی «که» می‌گوید؛ انگلیسی باید انتخاب کند:

• who: آدم‌ها. The woman who lives next door is a doctor.
• which: چیزها. The book which I read was long.
• that: آدم یا چیز، ولی فقط در جمله‌واره‌ی «تعریف‌کننده» (بدون ویرگول).
• whose: مالکیت. The man whose car was stolen called the police.
• where / when / why: مکان، زمان و دلیل. The city where I grew up is small.

سه چیز بیشتر از بقیه خطا می‌سازد: تفاوت جمله‌ی بدون ویرگول و با ویرگول، حذف ضمیر موصولی، و ضمیری که فارسی‌زبان‌ها ناخودآگاه اضافه می‌کنند (the book that I read it). این مقاله هر سه را باز می‌کند. مثال‌های انگلیسی برای همین مقاله نوشته شده‌اند.

جمله‌واره‌ی تعریف‌کننده و توضیحی

تعریف‌کننده (defining): بدون آن نمی‌دانیم کدام آدم یا چیز مورد نظر است. ویرگول ندارد و that هم می‌تواند بگیرد. The student who sits next to me is from Shiraz.

توضیحی (non-defining): اطلاعات اضافه‌ای درباره‌ی چیزی که از قبل معلوم است. ویرگول می‌خواهد و that نمی‌گیرد. My brother, who lives in Shiraz, is a doctor.

ویرگول معنی را عوض می‌کند، نه فقط املا را:

• My sister who lives in Shiraz is a doctor. یعنی چند خواهر دارم و منظورم آن یکی است که در شیراز زندگی می‌کند.
• My sister, who lives in Shiraz, is a doctor. یعنی خواهرم یکی است و اتفاقاً در شیراز زندگی می‌کند.

قاعده‌های جمله‌واره‌ی توضیحی:

1. دو طرفش ویرگول (یا در پایان جمله یک ویرگول و نقطه).
2. that نمی‌آید؛ who، which، whose، where و when می‌آیند: Tehran, which is the capital of Iran, is very busy. (نه Tehran, that is...)
3. ضمیر موصولی را نمی‌شود حذف کرد.

کدام ضمیر؟

• who برای آدم و which برای چیز. which برای آدم درست نیست: the woman who lives next door، نه the woman which lives next door.
• that در جمله‌واره‌ی تعریف‌کننده هم برای آدم و هم برای چیز می‌آید و در گفتار رایج‌تر و کمی غیررسمی‌تر است. بعد از all، everything، something، nothing، only و صفت عالی هم معمولاً that می‌آید: Everything that he said was true. It's the best film that I've seen. در نوشتار رسمی برای آدم who و برای چیز which ترجیح داده می‌شود (در انگلیسی آمریکایی برای جمله‌واره‌ی تعریف‌کننده‌ی چیز، that رایج‌تر است).
• whose برای مالکیت، هم آدم هم چیز: a company whose profits fell.
• whom شکل رسمی مفعولی برای آدم است: The man whom I met. در گفتار معمولاً who می‌گویند یا ضمیر را حذف می‌کنند.
• where بعد از مکان، when بعد از زمان، why بعد از the reason: the restaurant where we had lunch، the day when we met، the reason why he left.

حذف ضمیر موصولی

وقتی ضمیر موصولی مفعول جمله‌واره است، در جمله‌واره‌ی تعریف‌کننده می‌شود حذفش کرد:

• The book (that) I read was great.
• The assistant (who) we met was really kind.

آزمون ساده: اگر بعد از ضمیر موصولی یک فاعل (اسم یا ضمیری مثل I، we، my sister) می‌آید، حذفش مجاز است. اگر بلافاصله فعل می‌آید، یعنی ضمیر خودش فاعل است و حذف نمی‌شود:

• The assistant who helped us was kind. (نه The assistant helped us was kind)

در جمله‌واره‌ی توضیحی هم هیچ‌وقت حذف نمی‌شود.

حرف اضافه

حرف اضافه دو جا می‌نشیند. در گفتار و نوشتار غیررسمی آخر جمله‌واره می‌ماند و ضمیر معمولاً حذف می‌شود:

• The man (who) I spoke to is my new boss.
• The house (that) we live in is old.

در نوشتار رسمی حرف اضافه جلوی ضمیر می‌آید و آن‌وقت whom (برای آدم) یا which (برای چیز) لازم است و that و who نمی‌آیند:

• The man to whom I spoke is my new boss.
• The house in which we live is old.

پس the man to who I spoke و the house in that we live هر دو غلط‌اند.

what: «آنچه»

what یعنی «چیزی که» و خودش اسمی را که قبلش بیاید در بر دارد، پس اسم قبل از آن نمی‌آید: What I need is a rest. I don't understand what you mean. اگر قبل از ضمیر یک اسم یا کلمه‌ای مثل everything و something هست، باید that بگذارید: Everything that he said، نه Everything what he said. موضوع جمله‌های «آنچه ... این است که» در درس بند اسمی ادامه دارد.

which برای کل جمله

which می‌تواند به کل جمله‌ی قبل اشاره کند، نه فقط یک اسم:

• He passed the exam, which surprised everyone. (چیزی که همه را شگفت‌زده کرد، قبول‌شدن او بود.)
• The trains were cancelled, which made me late.

در این کاربرد فقط which با ویرگول می‌آید. that نمی‌آید. اگر ویرگول را بردارید و بگویید the exam that surprised everyone، آن‌وقت خود امتحان همه را شگفت‌زده کرده است.

دام «که» برای فارسی‌زبان‌ها

«که» در فارسی تغییر نمی‌کند و بعدش اغلب ضمیری هم می‌آید: «کتابی که خواندمش»، «مردی که با او صحبت کردم»، «شهری که در آن زندگی می‌کنم». انگلیسی ضمیر موصولی را خودش ضمیر مفعول حساب می‌کند و ضمیر دوباره نمی‌خواهد. چند الگوی تکراری:

• ضمیر اضافه‌ی مفعولی: the book that I read it ← the book (that) I read
• ضمیر اضافه بعد از حرف اضافه: the man that I spoke to him ← the man (who) I spoke to
• مالکیت با that: the man that his car was stolen ← the man whose car was stolen
• مکان: the city that I live in it ← the city where I live یا the city (that) I live in
• that بعد از ویرگول: My car, that is old, ... ← My car, which is old, ...

جمله‌واره‌ی کوتاه‌شده

گاهی ضمیر موصولی و فعل کمکی هر دو حذف می‌شوند:

• The woman standing at the door is my teacher. (= who is standing)
• The email sent yesterday contained an error. (= that was sent)
• Students applying for the course must register online. (= who are applying)

با ing برای معنی فاعلی و با اسم مفعول برای معنی مجهول. ساختارهای بیشتر در درس جمله‌واره‌ی وصفی و موصولی کوتاه‌شده هست.

در رایتینگ آیلتس

تنوع ساختار جمله یکی از معیارهای رایتینگ است (Grammatical Range and Accuracy) و جمله‌واره‌ی موصولی راه طبیعی ساختن جمله‌ی دوبندی است:

• Cities that invest in public transport usually have less traffic. (تعریف‌کننده)
• Public transport, which many people rely on every day, needs steady funding. (توضیحی)
• Workers whose jobs require long commutes are often tired. (whose در جمله‌واره‌ی تعریف‌کننده)

یک جمله‌واره در هر جمله معمولاً کافی است؛ پشت هم چیدن چند which جمله را سنگین می‌کند. وقتی می‌خواهید مقاله را منسجم‌تر کنید، درس جمله‌ی پیچیده راه‌های بیشتری نشان می‌دهد.

تمرین

1. دو جمله را یکی کنید: This is the woman. She lives next door.
2. دو جمله را یکی کنید (ضمیر را حذف کنید): That's the book. I told you about it.
3. Fix the mistake: The film that I watched it was boring.
4. Fix the mistake: My car, that is ten years old, still works.
5. Fill the gap: The man ___ car was stolen called the police.
6. Fix the mistake: Everything what he said was true.
7. Fill the gap: He lost his job, ___ surprised nobody.
8. رسمی‌تر بنویسید: The manager (who) I spoke to was helpful.
9. کوتاه کنید: The students who are waiting outside look nervous.

جواب‌ها:

1. This is the woman who lives next door. (یا that)
2. That's the book (that) I told you about.
3. The film (that) I watched was boring.: ضمیر اضافه‌ی it حذف می‌شود.
4. My car, which is ten years old, still works.: بعد از ویرگول that نمی‌آید.
5. whose: مالکیت.
6. Everything that he said was true.
7. which: به کل جمله اشاره می‌کند.
8. The manager to whom I spoke was helpful.
9. The students waiting outside look nervous.

ادامه در همین سایت

• جمله‌واره‌های موصولی: who، which، that، whose، where: تمرین انتخاب ضمیر و حذف آن، با توضیح فارسی.
• بند موصولی پیشرفته: in which، whereby، most of whom: وقتی حرف اضافه و شمارنده جلوی ضمیر می‌آیند.
• ۱۵ اشتباه گرامری رایج فارسی‌زبان‌ها: خطاهای تکراری دیگر فارسی‌زبان‌ها، از حرف تعریف تا ترتیب کلمه‌ها.
• ساختار رایتینگ Task 2 آیلتس: جای جمله‌های دوبندی در پاراگراف.