لغات پرکاربرد انگلیسی: ۱۰۰۰ واژه‌ی اول را چطور یاد بگیریم؟

چرا «پرکاربردترین‌ها» را اول یاد بگیریم؟

زبان انگلیسی صدها هزار واژه دارد، ولی همه به یک اندازه به کار نمی‌روند. چند هزار واژه‌ی اول در متن‌ها و گفت‌وگوهای روزانه بارها و بارها تکرار می‌شوند و بقیه‌ی واژه‌ها به ندرت دیده می‌شوند. زبان‌شناس‌ها این الگو را با «قانون زیپف» (Zipf's law) توضیح می‌دهند: واژه‌ی دوم تقریباً نصف واژه‌ی اول تکرار می‌شود، سومی یک‌سوم، و همین‌طور پایین می‌آید. نتیجه‌ی عملی: وقت شما محدود است، و واژه‌ای که هر روز می‌شنوید ارزش بیشتری از واژه‌ای دارد که سالی یک بار می‌بینید.

برای همین است که «لغات پرکاربرد انگلیسی» یکی از رایج‌ترین پرسش‌های زبان‌آموزهاست. این مقاله می‌گوید این ۱۰۰۰ واژه‌ی اول چه نوع واژه‌هایی‌اند، چه چیزی را پوشش می‌دهند و چه چیزی را نه، و چطور بدون حفظ یک فهرست خشک آن‌ها را یاد بگیرید. خودِ فهرست را اینجا نمی‌نویسیم؛ در عوض لینک دسته‌های آماده‌ی سایت را در پایین می‌بینید.

واژه یا خانواده‌ی واژه؟

وقتی می‌گویند «هزار واژه»، دقت کنید منظور چیست. help، helps، helped، helping چهار شکل یک واژه‌اند. helpful و helpless هم از همین ریشه‌اند. بسیاری از پژوهش‌های واژگان به «خانواده‌ی واژه» (word family) می‌شمارند، نه به شکل‌های تصریفی. بعضی فهرست‌ها هم هر ردیف را یک واژه‌ی سرمدخل (headword) می‌گیرند. در هر دو حالت، هر ردیف را با شکل‌های رایجش و با هم‌نشین‌هایش یاد بگیرید.

این ۱۰۰۰ واژه چه ترکیبی دارند؟

اگر این واژه‌ها را مرتب کنید، چند گروه می‌بینید:

• واژه‌های دستوری: the, of, and, to, a, in, it, that, for, with, but, not, if, can. این‌ها بیشترین تکرار را دارند.
• فعل‌های کلیدی: be, have, do, say, get, make, go, know, take, see, come, think, look, want, give, use, find, tell, ask, work, feel, try, leave.
• اسم‌های پایه: time, year, people, way, day, thing, life, child, world, school, house, water, money, family.
• صفت‌ها و قیدها: good, new, first, last, long, great, little, old, big, small, important, different, very, also, now, then, always.

نکته‌ی مهم: بیشتر این واژه‌ها چندمعنی‌اند و در ترکیب با واژه‌های دیگر معنی می‌گیرند. همین‌جاست که حفظ یک ترجمه‌ی فارسی کفایت نمی‌کند.

یک مثال: get

get یکی از پرکاربردترین فعل‌هاست و در فارسی چند فعل متفاوت دارد:

• I got a message from Emma. (دریافت کردم)
• It's getting dark. (دارد تاریک می‌شود)
• We got to the hotel at nine. (رسیدیم)
• I don't get this joke. (نمی‌فهمم)

اگر فقط «get = گرفتن» را حفظ کنید، سه جمله‌ی آخر را نمی‌فهمید. همین الگو برای take، make، do، go، put و run هم هست. برای فرق make و do مقاله‌ی make یا do؟ و برای say و tell مقاله‌ی تفاوت say، tell، speak و talk را ببینید.

۱۰۰۰ واژه چه کاری برایتان می‌کند؟

اگر هزار واژه‌ی اول را خوب بلد باشید (یعنی بشناسید، بشنوید و در جمله‌ی خودتان به کار ببرید)، می‌توانید گفت‌وگوهای ساده‌ی روزمره، پیام‌های کوتاه و متن‌های سطح مبتدی را دنبال کنید. ولی برای خواندن یک مقاله‌ی خبری یا فهمیدن یک پادکست، این کافی نیست.

پل نیشن (Paul Nation) در پژوهشی که زیاد به آن ارجاع می‌دهند برآورد کرده است که برای خواندن متن‌های نوشتاری با پوشش ۹۸ درصد، حدود ۸ تا ۹ هزار خانواده‌ی واژه لازم است و برای فهمیدن گفت‌وگوی معمولی حدود ۶ تا ۷ هزار. پس هزار واژه‌ی اول نقطه‌ی شروع خوبی است، نه پایان کار. این عددها را به‌عنوان یک برآورد پژوهشی بخوانید، نه وعده‌ی دقیق.

سه فهرست معروف

• Oxford 3000 و 5000: فهرست رایگان آکسفورد که واژه‌ها را بر اساس بسامد و ارتباط با نیاز زبان‌آموز انتخاب می‌کند و برای هر کدام سطح CEFR می‌نویسد (A1 تا B2 برای ۳۰۰۰ واژه‌ی اول).
• General Service List: فهرست قدیمی‌تر حدود ۲٬۰۰۰ خانواده‌ی واژه‌ی پرکاربرد که چندین دهه مرجع بوده است.
• فهرست‌های بسامدی پیکره‌ای: مثل داده‌ی wordfreq که ما برای رتبه‌بندی واژه‌های دسته‌های پایه به کار برده‌ایم.

هیچ‌کدام فهرست «رسمی و نهایی» نیستند. هر فهرست روی یک پیکره و برای هدفی ساخته شده، پس بخش مشترک آن‌ها مهم‌تر از اختلافشان است.

دسته‌های بسامدی اسپیکینو

ما واژه‌های پایه را به‌جای یک فهرست ۱۰۰۰تایی، در دسته‌های ۱۵۰ تا ۲۰۰ واژه‌ای بر اساس سطح گذاشته‌ایم. واژه‌ها از فهرست CEFR-J (A1 تا B2) انتخاب و با داده‌ی بسامدی یک پیکره‌ی بزرگ رتبه‌بندی شده‌اند. هر کارت تلفظ، معنی فارسی، جمله‌ی نمونه و در صورت لزوم هم‌نشین‌ها و یک نکته‌ی فارسی دارد. ترتیب پیشنهادی:

1. A1: واژه‌های پایه‌ی A1 (۱) و A1 (۲): حدود ۳۰۰ واژه‌ی بنیادی.
2. A2: A2 (۱)، A2 (۲)، A2 (۳) و A2 (۴): هشتصد واژه‌ی بعدی.
3. B1: B1 (۱) و B1 (۲): چهارصد واژه برای رسیدن به متن‌های واقعی.

مجموع A1 و A2 چیزی نزدیک به ۱۱۰۰ واژه است، یعنی تقریباً همان «هزار واژه‌ی اول» با تفکیک سطح. این دسته‌ها را می‌توانید در فهرست همه‌ی دسته‌های واژه پیدا کنید. عدد دقیق و ترتیب با Oxford 3000 یکی نیست و لازم هم نیست.

چطور یاد بگیریم؟

حفظ‌کردن یک ستون از بالا به پایین بدترین راه است. روش بهتر:

1. دسته‌های کوچک. در هر نوبت ۱۰ تا ۱۵ واژه‌ی تازه بیشتر نخوانید. با ۱۰ واژه‌ی جدید در روز و ۵ روز در هفته، هزار واژه حدود ۲۰ هفته طول می‌کشد. با ۱۵ واژه و ۶ روز در هفته، حدود ۱۱ هفته. با بالا رفتن حجم مرور، سرعت واژه‌های تازه را کم کنید.
2. واژه‌هایی را که قبلاً می‌دانید رد کنید. وقتی کارتی را آسان می‌دانید، آن را بالا ببرید. وقت شما برای واژه‌های ناآشناست.
3. از یادآوری فعال استفاده کنید. اول معنی را از ذهن بیاورید و بعد جواب را ببینید. روی کارت دیدن و «آشنا به نظر آمدن» کافی نیست. توضیح بیشتر در بهترین روش‌های حفظ لغات و مرور فاصله‌دار آمده است.
4. هر واژه را در جمله بگویید. جمله‌ی خودتان بنویسید یا بلند بگویید، نه فقط جمله‌ی کارت را بخوانید.
5. تلفظ را کنار معنی یاد بگیرید. تمرین تلفظ به شما نشان می‌دهد کدام آوا را اشتباه می‌گویید.
6. از جمله‌های واقعی واژه بسازید. در جمله‌چینی واژه‌های تازه را از جمله‌هایی که شنیده یا خوانده‌اید ذخیره کنید.

واژه‌ها را در شنیدن و خواندن ببینید

کارت‌ها واژه را وارد حافظه می‌کنند، ولی آن را محکم نگه نمی‌دارند. وقتی واژه‌ای را که تازه یاد گرفته‌اید در یک پادکست ساده یا یک متن کوتاه می‌شنوید و می‌بینید، همان واژه برای مغز «مهم» می‌شود. برای شروع، پادکست‌هایی در سطح A2 و B1 انتخاب کنید که با سرعت کم و تلفظ روشن حرف می‌زنند؛ فهرست و توضیح در پادکست‌های انگلیسی بر اساس سطح آمده است. در هر شنیدن فقط دنبال همان چند واژه‌ی این هفته باشید و بقیه را رها کنید.

اشتباه‌های رایج

• حفظ ترجمه‌ی یک‌به‌یک. get، take، make چند معنی دارند. جمله‌ی نمونه را هم بخوانید.
• رفتن سراغ واژه‌های نادر پیش از پایه‌ها. واژه‌ی plethora هیجان‌انگیز است، ولی however و although در ده‌ها جمله‌ی هر روز می‌آیند.
• فقط شناختن واژه. اگر نتوانید واژه را بگویید یا بنویسید، هنوز کامل بلدش نیستید.
• نگاه‌نکردن به هم‌نشین‌ها. make a decision را یاد بگیرید، نه فقط decision.
• ول‌کردن بعد از یک هفته. مرور روزانه‌ی ۱۰ دقیقه‌ای بهتر از یک شب ۳ ساعته است.

سطح خودتان را بسنجید

اگر نمی‌دانید از کدام دسته شروع کنید، آزمون تعیین سطح را بزنید. نتیجه‌اش «تخمین تمرینی» است، نه نمره‌ی رسمی، ولی برای انتخاب دسته‌ی مناسب کفایت می‌کند. اگر بیشتر واژه‌های A1 را می‌شناسید، از A2 شروع کنید و A1 را فقط برای شکاف‌ها مرور کنید.

تمرین

الف. معنی get را در هر جمله بگویید:

1. Did you get my email?
2. It's getting cold.
3. We got home late.
4. I get it now.

ب. make یا take را در جای خالی بگذارید:

1. She is going to ___ a photo.
2. Please ___ a seat.
3. Don't ___ so much noise.

ج. برای هر یک از واژه‌های time، people و important یک جمله‌ی کوتاه بنویسید و آن را در کارت‌های خودتان بگذارید.

جواب‌ها

1. دریافت کردی؟ (receive)
2. دارد سرد می‌شود. (become)
3. رسیدیم خانه. (arrive)
4. حالا می‌فهمم. (understand)
5. take (take a photo)
6. take (take a seat)
7. make (make noise)

برای بخش ج جواب یکتا وجود ندارد. نمونه: We had a good time. / Many people live here. / It is important to sleep well.

ادامه در همین سایت

• همه‌ی دسته‌های واژه: A1 تا C2، موضوعی و آیلتس.
• آزمون تعیین سطح: ببینید از کدام دسته شروع کنید.
• بهترین روش‌های حفظ لغات: روش‌های یادآوری فعال و مرور.