لیسنینگ تافل
جواب مناسب در موقعیت‌های ظریف: جواب غیرمستقیم، کنایه و رد مؤدبانه
Listen and Choose a Response: indirect answers, politeness and sarcasm
در Listen and Choose a Response اغلب منظور گوینده با معنی ظاهری کلمه‌ها فرق دارد. با پنج الگو تمرین کن: جواب غیرمستقیم، درخواست مؤدبانه با hedging، سؤال بلاغی، کنایه‌ی ملایم و رد مؤدبانه. در هر مورد می‌فهمی چرا گزینه‌های دیگر از نظر اجتماعی نادرست‌اند.
گام ۱ از ۵
منظور گوینده، نه فقط معنی کلمه‌ها
در Listen and Choose a Response در تافل جدید یک جمله‌ی کوتاه می‌شنوی و از میان چهار گزینه‌ی نوشته‌شده، طبیعی‌ترین جواب را انتخاب می‌کنی. بسیاری از جمله‌ها معنی ظاهری‌شان را نمی‌خواهند: جواب غیرمستقیم است، درخواست با عبارت نرم‌کننده شروع می‌شود، سؤال جواب نمی‌خواهد یا کلمه‌ی مثبت برای موقعیت منفی به کار رفته. سه پرسش بپرس: ۱. گوینده چه می‌خواهد (درخواست، شکایت، دعوت، شوخی)؟ ۲. حال و هوا چیست (مؤدب، ناراحت، کنایه‌آمیز)؟ ۳. یک آدم واقعی چه جوابی می‌دهد؟ جواب خوب با همین «کار» گوینده جور است، نه با کلمه‌های مشترک.
- Is the café still open? — They were stacking chairs when I walked past.جواب غیرمستقیم است و یعنی «احتمالاً بسته است»، بدون گفتن No.
گام ۲ از ۵
الگوهای رایج: منظور واقعی و جواب طبیعی
| You hear | It really means | Natural reply |
|---|---|---|
| I was wondering if you could… | درخواست مؤدبانه | Sure, no problem. / Let me check and get back to you. |
| Sorry to trouble you, but… | عذرخواهی قبل از درخواست | That's fine. What do you need? |
| That wasn't my best performance. | کم‌گویی (understatement): بد بود | Don't be so hard on yourself. |
| Who wants to queue for an hour? | سؤال بلاغی: هیچ‌کس | I know, right? / Nobody, I guess. |
| That's just what I needed. (after bad news) | کنایه: عکس معنی کلمه‌ها | Oh no. What happened? |
| That sounds great, but… | رد مؤدبانه | No worries. Another time, then. |
گام ۳ از ۵
رد مؤدبانه و نرم‌کننده‌ها (hedging)
رد کردن مؤدبانه معمولاً چهار بخش دارد: تشکر یا تعریف، بعد but، دلیل کوتاه و در صورت امکان یک پیشنهاد دیگر. نرم‌کننده‌هایی مثل I'm afraid، to be honest، a bit، sort of و I wonder if لحن را ملایم می‌کنند و درخواست یا مخالفت را مؤدبانه‌تر می‌سازند. جواب «No.» تنها در این موقعیت‌ها خشک و بی‌ادبانه شنیده می‌شود، مگر بین دوستان بسیار صمیمی.
- I wish I could, but I'm working that evening.آرزو + دلیل: رد نرم.
- Thanks for thinking of me, but I'll have to skip it.تشکر + رد.
- It's a bit too early for me, to be honest.a bit و to be honest مخالفت را نرم می‌کنند.
گام ۴ از ۵
سؤال بلاغی و کنایه
سؤال بلاغی سؤالی است که جواب واضحش را همه می‌دانند و گوینده می‌خواهد حرفی را بزند یا شکایتی را بیان کند. کنایه‌ی ملایم وقتی است که کلمه‌های مثبت (great، wonderful، perfect، just what I needed) درباره‌ی ماجرایی بد گفته می‌شوند. نشانه‌ها: ناجور بودن کلمه‌ها با موقعیت، لحن کشیده یا خشک، و گاهی عبارت‌هایی مثل Yeah, right. جواب طبیعی معمولاً همدلی است و به کلمه‌ی ظاهری جواب نمی‌دهد.
- Oh, perfect. It's raining and I left my umbrella at home.کلمه‌ی perfect کنایه است؛ یعنی «چه بد!»
- Do you think money grows on trees?سؤال بلاغی: یعنی «پول بی‌حساب در دسترس نیست»؛ جواب دادن لازم نیست.
گام ۵ از ۵
دام فارسی‌زبان‌ها
۱. I hate to interrupt, but… یعنی «ببخشید که وسط حرفتان می‌آیم»، نه «از قطع‌کردن حرف شما متنفرم». hate در این عبارت‌ها و wonder در I was wondering if نرم‌کننده‌اند، پس ترجمه‌ی تحت‌اللفظی را کنار بگذار. ۲. کنایه را با لحن تشخیص بده؛ اگر کلمه مثبت است ولی موقعیت بد است، معنی عکس است. ۳. جواب سؤال بلاغی را تحت‌اللفظی نده؛ اسم بردن از یک نفر یا عدد دادن معمولاً جواب نیست. ۴. گزینه‌ای که فقط کلمه‌ی کلیدی جمله را تکرار می‌کند، بدون اینکه به منظور گوینده جواب بدهد، اغلب دام است. ۵. رد کردن را سرراست و کوتاه بگو: تشکر، دلیل، پیشنهاد دیگر. تکرار چندباره‌ی دعوت و رد کردن، که در بعضی موقعیت‌های فارسی طبیعی است، در این گفت‌وگوها معمول نیست.
درس‌های این بخش: لیسنینگ تافل
- شنیدن و انتخاب جواب (Listen and Choose a Response)
- سخنرانی دانشگاهی (Academic Talk): ایده‌ی اصلی و جزئیات
- گفت‌وگو و اطلاعیه (Conversation و Announcement): هدف، مشکل و قدم بعدی
- جواب مناسب در موقعیت‌های ظریف: جواب غیرمستقیم، کنایه و رد مؤدبانه